Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

Morné Malan

@ Sunday Times Books LIVE

About Morné Malan

Morné MalanEk is gebore en getoë in Benoni aan die Oosrand. (Charlize wie?) Met bleek mynhope, vaal staalfabrieke, swart veldbrande, rypkomberse en die knor van hotrods op ’n Vrydagaand is ek dus nogal intiem. Die skrywery kom van kindsbeen af: my eerste “boek” was ’n storie oor ene Kallie Kersfeesmuis wat opsluit wil Hollywood toe – nege bladsye lank, skewerig uitgeknip, aanmekaar “gestapel” en trots bewoord en geïllustreer met spelfoute en vetkryte. Die “boek” is met groot fanfare “uitgegee” aan ’n paneel van drie bevooroordeelde kritici: ma Els, pa Pikkie en ouboet Ruan – Estian, die jongste van drie seuns, kon nog nie lees of kommentaar lewer nie. Pa sê ek was nog altyd “anders”. Dis mooisê vir te veel sterre in die oë en ’n kop vol weird idees. Op hoërskool skryf, speel en direct ek toneel dat die biesies bewe, en verdien vir al die gewoel ‘n ATKV-erepenning vir ‘n nuwe eenbedryf wat nou nog (bloedrooi bloos ek!) die rondtes doen. Toe skool met my klaar is, moes ek eenvoudig – nes Kallie – die pad vat famous toe. Drama geswot in Pretoria (hallo Trienie!) en dit ontsaglik baie geniet. Maar na twee of drie jaar se vryskutbedel en eindlose kinderproduksies is ek verveeld. Tog is dit min of meer gedurende dié tyd dat ek ’n ATKV-toneelskryfkursus van Deon Opperman bywoon en Sonder vlerke die lig sien. Dis die einste play wat tien jaar later my eerste Afrikaanse boek sou word. Deon en die ATKV het die stuk by die KKNK en Grahamstown met ’n professionele cast op die planke gebring: Hannes Muller, Susan Danford, Annelise Bosch, en ek (nogal!) in die rol van Hennie. Mense het na die shows mooi dinge kom sê, maar te min het kom kyk. En die storie was nog nie heeltemal klaar nie… Die lewe maak toe eers ‘n paar wye draaie met my: toerorganiseerder vir AREPP (’n opvoedkundige poppespel); IT-joernalis; kopieskrywer in die advertensiewese (vir sewe jaar lank!) Tot hier toe en nie verder nie. Koop my kreatiewe siel weer by die korporatiewe wêreld terug en drentel druipstert terug kampus toe om bietjie meer oor die internasionale letterkunde te gaan lees… ek wil mos ordentlik begin skryf. ‘n Fantastiese, praktiese boekskryfkursus by The Write Co. in Jo’burg help verder om, na ‘n proses van herskryf en verwerk, Sonder vlerke in Suiderkruis: ’n Vrystaat-novelle te verander. Dis dus ‘n mooi ou plaas-en-stad storie oor ‘n windpomp wat al langpad saamloop – nie juis outobiografies nie, alhoewel ek as kind by niggies en nefies graag op die plaas naby Bothaville gaan speel het. (Ons kraaimaer stadsjapies het altyd soos seer vingers tussen die Vrystaat-bulletjies uitgestaan.) Nee-wat, die storie kom maar van al die sterre in die oë en weird idees in die kop. Hy’s nie sonder sy foute nie, maar perfek maak nie noodwendig mooi nie. Nou-ja, dis ek. Vir die omies en tannies en seuns en dogters wat graag wil publiseer wil ek twee dingetjies sê: dink wyd, en vergeet van “letterkundig”. Waar is ons Afrikaanse Stephen King? Waar is ons Afrikaanse Michael Crichton? Waar is – ja selfs! – ons Afrikaanse Dan Brown? Afrikaans behoort nie aan jou nie, sy’s aan jou geleen, so maak mooi, maar moet haar nie onderskat nie. Sy’s veelsydiger as wat mens dink.

 

Please register or log in to comment